ดูแลผู้ป่วยติดเตียงที่บ้าน — คู่มือสำหรับครอบครัว

มาตรฐานการดูแลแนะนำให้พลิกตัวทุก 2 ชั่วโมงตลอด 24 ชั่วโมง รวมกลางคืน เพื่อป้องกันแผลกดทับซึ่งเริ่มเกิดได้ภายในเวลาไม่นานเมื่อกดทับจุดเดิม ใช้หมอนรองรับเพื่อกระจายแรงกด เปลี่ยนท่าระหว่างนอนตะแคงซ้าย-หงาย-ตะแคงขวา หากใช้ที่นอนลมหรือเจลคุณภาพดี อาจยืดเวลาได้บ้างแต่ยังควรพลิกตัวสม่ำเสมอ การปล่อยให้นอนท่าเดิม 4-6 ชั่วโมงคือความเสี่ยงสูงต่อแผลกดทับ

แผลกดทับเกิดจากการกดทับจุดเดิมเป็นเวลานานทำให้เลือดไม่ไหลเวียน เริ่มจากผิวแดงและไม่ซีดเมื่อกด ระยะที่ 1) ต่อมาเป็นแผลถลอกตื้น ระยะที่ 2) ถ้าไม่จัดการจะลึกถึงเนื้อเยื่อใต้ผิว ระยะที่ 3) และอาจถึงกระดูก ระยะที่ 4) จุดเสี่ยงคือก้นกบ สะโพก ส้นเท้า ข้อศอก ท้ายทอย ตรวจผิวทุกครั้งที่พลิกตัวและทุกครั้งที่อาบน้ำ หากเห็นรอยแดงที่ไม่หายภายใน 30 นาทีหลังพลิกตัว ให้รีบปรึกษาพยาบาล

การให้อาหารทางสายยางต้องระวังหลายจุด (1) ล้างมือทุกครั้งก่อนสัมผัสสายและภาชนะ (2) ตรวจตำแหน่งสายว่ายังอยู่ที่กระเพาะก่อนให้ทุกครั้ง โดยดูดของในกระเพาะมาดู (3) ยกหัวเตียง 30-45 องศาขณะให้และอย่างน้อย 30 นาทีหลังให้ ป้องกันการสำลัก (4) ให้ตามอัตราที่พยาบาลกำหนด ไม่เร่ง (5) ล้างสายด้วยน้ำต้มสุกหลังให้อาหารและให้ยา ป้องกันสายอุดตัน (6) สังเกตอาการผิดปกติ ท้องอืด อาเจียน หายใจหอบ ให้หยุดและปรึกษาแพทย์ทันที

ภาวะ caregiver burnout เป็นเรื่องจริงและส่งผลต่อทั้งสุขภาพกายและจิตใจของผู้ดูแล สัญญาณเตือนคือเหนื่อยล้าเรื้อรัง นอนไม่หลับ หงุดหงิดง่าย รู้สึกผิด หรือคิดด้านลบกับผู้สูงอายุ ทางออกที่ช่วยได้ (1) แบ่งหน้าที่ในครอบครัว — ไม่ต้องแบกคนเดียว (2) ใช้บริการ respite care หรือผู้ดูแลรายชั่วโมงเพื่อพักจริงๆ สัปดาห์ละครั้ง (3) เข้ากลุ่ม support group ของครอบครัวที่ดูแลผู้สูงอายุ ทั้ง online และ offline (4) ปรึกษานักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์เมื่ออาการรุนแรง (5) พิจารณาส่งเข้าศูนย์ดูแลเมื่อเกินกำลังจริงๆ ไม่ใช่ความล้มเหลว